Çin devlet medyası Uygur Türkü Japon bakanı hedef aldı

Çin devletine bağlı medya organları, Japonya Dışişleri Parlamento Bakan Yardımcısı Uygur Türkü Arfiya Eri’yi hedef alan sert bir propaganda kampanyası başlattı. Çin’in Uygur Türklerine yönelik soykırım ve Hong Kong’daki baskıları eleştiren Doğu Türkistan asıllı Eri’ye yönelik yayınlarda hakaret içeren ifadeler kullanıldı.

Çin devlet medyasında yayımlanan içeriklerde Eri için “zehirli diken”, “çirkin” ve “zehir” gibi aşağılayıcı ifadeler yer aldı. Özellikle Çin Komünist Partisi’ne yakınlığıyla bilinen Global Times gazetesi tarafından hazırlanan bir videoda Eri, “fanatizmi sınırları aşmış bir dönme” ve “Japon hükümeti içindeki zehirli unsur” olarak nitelendirildi.

Sosyal Medyada Propaganda Videosu

Çinli Global Times tarafından hazırlanan video Çin’in TikTok versiyonu olan Douyin platformunda yayımlandı. Videonun kısa sürede 20 binden fazla beğeni aldığı bildirildi. Videoda Eri’nin Doğu Türkistan kökenine vurgu yapılarak “kendi etnik kimliğini siyasi amaçlarla kullandığı” iddia edildi.

“Xınjıang Zehiri” İfadesi

Çin medyasında Eri için kullanılan en dikkat çekici ifadelerden biri ise “疆毒” (Jiang du) oldu. Bu ifade “Xinjiang zehiri” anlamına geliyor. Bu kelime aynı zamanda Çin yönetiminin sıkça kullandığı “疆独” (Xinjiang bağımsızlıkçısı) ifadesiyle ses benzerliği taşıyor. Çin makamları bu terimi genellikle Çin yönetimine karşı çıkan veya bağımsızlık talebini dile getiren Uygurları damgalamak için kullanıyor.

Çin Medyasından “Kariyer İçin Çin Karşıtlığı” Suçlaması

Çin’de yayımlanan bazı haberlerde ise Eri’nin siyasi kariyerini ilerletmek için Çin karşıtı söylemleri kullandığı iddia edildi. Baidu’da yayımlanan bir yazıda Eri’nin “Uygur kökenini bir maske, Japon vatandaşlığını ise bir kalkan olarak kullandığı” öne sürülerek, Çin’e yönelik eleştirilerinin “siyasi kariyerini ilerletme aracı” olduğu savunuldu.

Aynı yazıda Japon sağının Eri’yi özellikle Uygur kökeni nedeniyle desteklediği ve bunun uluslararası kamuoyunu etkilemek için kullanıldığı iddia edildi.

Japonya’dan Sert Tepki

Japon hükümeti ise söz konusu yayınlara sert tepki gösterdi.

Japonya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Toshihiro Kitamura, 4 Mart’ta düzenlenen basın toplantısında Eri’nin kökenini hedef alan açıklamaların “son derece uygunsuz” olduğunu belirtti. Kitamura ayrıca Japonya’nın konuyu diplomatik kanallar aracılığıyla Çin makamlarına ilettiğini ve kişisel kökenlere yönelik saldırıların durdurulmasını talep ettiğini açıkladı.

Hakkı Savunan Sesler Susturuluyor

İstiqlal Türkçe Yayın Koordinatörü Muhammed Ali ATAYURT konuyla ilgili “Çin devlet medyasının Arfiya Eri’yi hedef alan dili, yalnızca bir siyasetçiye yönelik propaganda değil; aynı zamanda eleştirel sesleri etnik kimlik üzerinden itibarsızlaştırma stratejisinin tipik bir örneğidir. Bir Uygur kökenli siyasetçinin uluslararası platformlarda insan hakları ihlallerini dile getirmesi, Pekin yönetimini rahatsız etmiş görünüyor.

Asıl sorgulanması gereken nokta şudur: Bir siyasetçiyi “zehir” gibi ifadelerle damgalamak, gerçekten bir karşı argüman mıdır, yoksa tartışmayı bastırma girişimi mi? Bu tür söylemler, eleştirilerin içeriğine cevap vermekten ziyade, eleştiriyi dile getiren kişiyi hedef almayı tercih eden bir propaganda anlayışına işaret ediyor.

Uluslararası kamuoyu açısından mesele artık yalnızca Arfiya Eri’nin hedef alınması değildir; mesele, Doğu Türkistan’daki insan hakları tartışmalarını gündeme getiren her sesin nasıl da sert biçimde susturulmaya çalışıldığıdır.” Değerlendirmesini yaptı.

Eri, Japonya’nın Fukuoka vilayetindeki Kitakyushu şehrine göç eden Doğu Türkistanlı bir ailenin kızı. 11 yaşında Japon vatandaşlığı alan Eri’nin babası, Japon hükûmeti bursuyla eğitim görmüş bir Uygur Türkü mühendis. Eri, Japonya’nın ünlü üniversitelerinden biri olan Georgetown Üniversitesinden mezun oldu. Çeşitli ülkelerde eğitim gören ve 7 dil bilen Eri, ayrıca Japonya Bankasında ve Birleşmiş Milletlerde (BM) memur olarak görev yaptı.

Arfiya Eri, Japonya’nın Temsilciler Meclisinde (Diet) Liberal Demokrat Parti üyesi olarak Chiba Eyaleti’nin 5. Bölgesi’ni temsil etmekte. Henüz 37 yaşında olan Eri, Japonya Parlamentosundaki en genç kadın milletvekili olma ve önceki dönem dışileri bakan yardımcısı olma özelliği taşıyor.

Time dergisi 2023 yılında Eri’yi en etkili 100 Genç Küresel Lider’den biri olarak seçti. Siyasete atılmadan önce BM ve Japonya Merkez Bankasında çalışmış olan Arfiya, kamu politikaları alanında 10 yıllık bir deneyime sahip.