AB’den Çin’in “Etnik Birlik Yasası”na Sert Eleştiri

Avrupa Parlamentosu, 30 Nisan’da kabul ettiği kararla Çin’in sözde “Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Yasası”nı sert şekilde kınadı. Kararda, söz konusu yasanın Doğu Türkistan, Tibet ve İç Moğolistan’daki halklar açısından ağır sonuçlar doğuracağı vurgulanırken, Pekin yönetimine yasayı derhal yürürlükten kaldırma çağrısı yapıldı.

Karar, Litvanyalı parlamenter Dainius Žalimas ile Slovak parlamenter Miriam Lexmann tarafından sunuldu. Oylamada 439 milletvekili lehte oy kullanırken, 52 milletvekili karşı çıktı, 71 milletvekili ise çekimser kaldı.

İkili İlişkilere Zarar Gelecek Uyarısı

Avrupa Parlamentosu’nun karar metninde, Çin’in söz konusu yasa aracılığıyla asimilasyon politikalarını kurumsallaştırdığı, kültürel, dini ve dil özgürlüklerini sistematik biçimde hedef aldığı ifade edildi. Ayrıca bu yasanın uygulanmasının Avrupa Birliği ile Çin arasındaki ilişkiler üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuldu.

Kararda ayrıca Uygur akademisyen ve düşünür İlham Tohti başta olmak üzere siyasi tutukluların serbest bırakılması talep edildi. Tibet ruhani lideri Dalai Lama’nın halefinin belirlenmesinin dini bir mesele olduğu, bunun yalnızca Tibet Budist gelenekleri çerçevesinde kararlaştırılması gerektiği vurgulandı.

AB Üye Ülkelerine Çağrı

Parlamenterler ayrıca Çin’in Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan kişilere yönelik sınır aşan baskı politikalarını da kınayarak, AB üyesi ülkelere Çin ile imzalanan suçlu iadesi anlaşmalarını askıya alma çağrısında bulundu.

Çin’in Avrupa Birliği nezdindeki diplomatik temsilciliği ise karara tepki göstererek Avrupa Parlamentosu’nu “insan haklarını bahane ederek Çin’in iç işlerine müdahale etmekle” suçladı ve Pekin yönetiminin bu karara “kesinlikle karşı çıktığını” açıkladı.

“Etnik Birlik Ve İlerlemeyi Teşvik Yasası”

Bilindiği üzere Çin yönetimi, 12 Mart 2026’da düzenlenen 14. Ulusal Halk Kongresi toplantısında sözde “Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Yasası”nı resmen kabul etmişti. Uluslararası kamuoyunda büyük tepki çeken yasa, Çin’in yıllardır Doğu Türkistan’da uyguladığı baskı ve asimilasyon politikalarını hukuki zemine oturtma girişimi olarak değerlendirilmişti.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de daha önce yaptığı açıklamada, bu yasanın “asimilasyon politikalarını yasal çerçevede daha da güçlendirme riski taşıdığı” yönündeki endişelerini dile getirmişti.

Geç Kalmış Ama Son Derece Önemli Ve Değerli Bir Karar

İstiqlal TV Türkçe Yayın Koordinatörü Muhammed Ali ATAYURT, “Çin’in yıllardır fiilen yürüttüğü asimilasyon politikalarını artık açıkça yasa haline getirmesi, meselenin yalnızca bir ‘insan hakları ihlali’ değil; sistematik bir kimlik tasfiyesi projesi olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Avrupa Parlamentosu’nun aldığı bu karar, geç kalmış olsa da son derece önemli ve değerli bir adımdır.

Bugün Doğu Türkistan’da hedef alınan yalnızca bir halk değil; bir dil, bir inanç, bir medeniyet ve tarihi hafızadır. Avrupa Parlamentosu’nun bu gerçeği açık biçimde dile getirmesi, Çin’in yıllardır sürdürdüğü propaganda duvarında ciddi bir çatlak oluşturmuştur. Bundan sonraki süreçte asıl mesele, bu kararların sadece kâğıtta kalmaması ve somut yaptırımlarla desteklenmesidir.” Yorumunu yaptı.

Muhammed Ali ATAYURT-Istiqlal Haber

https://turkistanpress.com/page/ab-den-cin-in-etnik-birlik-yasasi-na-sert-elestiri/7636