Trump, İran’ın nükleer denetimleri kabul ettiğini söylerken Tahran yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada İran’ın gelecekte uzun bir süre boyunca, hatta süresiz olarak nükleer denetimlere izin vermeyi kabul ettiğini öne sürdü. Ancak Tahran yönetimi bu iddiayı reddetti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise daha önce yaptığı açıklamada, İran’ın İsrail ve ABD tarafından bombalanan nükleer tesislerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) denetim yapmasına izin vermeyeceğini söylemişti.

Trump ayrıca sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD’nin gerektiğinde İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulayabilmek amacıyla Hürmüz Boğazı’nda gemilerini konuşlu tutacağını belirtti.

Öte yandan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, İsviçre’de ABD ile yürütülen teknik görüşmelerin tamamlandığını açıkladı. Görüşmeler sonunda, yaptırımların kaldırılması, nükleer dosya, yeniden imar ve ekonomik kalkınma ile izleme ve uygulama başlıklarında dört çalışma grubunun oluşturulmasına karar verildi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarından öne çıkanlar:

• İran, gelecekte çok uzun bir süre boyunca, hatta süresiz olarak en üst düzey nükleer denetimlere izin vermeyi tamamen kabul etti.
• Bu düzenleme “nükleer bütünlüğü” güvence altına alacak. İran bunu kabul etmezse yeni bir müzakere süreci olmayacak.
• İran, Hürmüz Boğazı’nın açık kalmasını ve yeni bir deniz ablukası uygulanmamasını kabul etti.
• Gerekmesi halinde ablukayı yeniden uygulayabilmek için tüm gemiler bölgede tutulacak.
• ABD Hazine Bakanlığı tarafından serbest bırakılacak fonlar, Washington’un kontrolündeki bir emanet hesabında tutulacak ve yalnızca ABD’den mısır, buğday, soya fasulyesi gibi gıda ürünleri ile tıbbi malzeme satın alınmasında kullanılacak.
• Pazartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan 19 milyon varil petrol sevk edildi.

İran ile Umman’ın ortak açıklaması:

• Hürmüz Boğazı’na ilişkin tüm düzenlemelerin, boğaza kıyısı bulunan ülkelerin egemenliğine ve egemenlik haklarına tam saygı göstermesi gerektiğini vurguluyoruz.
• Boğazın yönetimi ve buna ilişkin maliyetler konusunda bölgeye kıyısı bulunan ülkeler ve ilgili diğer taraflarla görüşmeler yürütülecek.
• Hürmüz Boğazı’nın uluslararası deniz trafiğine açık ve güvenli bir su yolu olarak korunmasına bağlılığımızı yineliyor; deniz güvenliği, seyrüsefer serbestisi ve bölgesel istikrarın güçlendirilmesi için iş birliğinin sürdürülmesinin önemini teyit ediyoruz.