Senegalli şirket, Afrika’da üretilen ilk orak hücreli anemi tedavisini geliştirdi.

Mamadou Tahirou 18 yaşında ama orak hücreli anemi hastalığının yol açtığı hasarlar nedeniyle zayıf düşmüş vücuduyla 12 yaşında bir çocuk gibi görünüyor.

Kemik ağrısı, şiddetli anemi, aşırı yorgunluk ve şiddetli baş ağrıları gibi semptomlar onu sık sık hastaneye götürüyor ve hem kendisi hem de ailesi üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor.

“Çok acı veriyor ve çok ıstırap çekiyorsunuz. Ve kendinizi hastalıktan koruyacak yeterli kaynağınız olmadığında, daha da çok acı çekiyorsunuz. Annemle babam çok yorgun, bunu biliyorum,” dedi.

Bazen ders sırasında şiddetli ağrı nöbetleri geçiriyor, bu da eğitimini aksatıyor ve düzenli olarak okula gidememesine neden oluyor.

Gözleri yaşlarla dolu bir şekilde konuşan annesi Rabiatou Diallo, oğlunun çok yorgun olduğunu ve sık sık hastaneye kaldırıldığını söyledi.

“Ayaklarında ağrı var ve şu anda yürüyemiyor. Çok zor bir durum. İlaç ve hastane masrafları çok yüksek,” dedi.

Kalıtsal kırmızı kan hücresi bozukluğu vakalarının yaklaşık yüzde 80’i Afrika’da görülüyor ancak Afrika, Avrupa ve Amerika’dan ithal edilen pahalı ilaçlara bağımlı durumda.

Bu, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından önerilen ve ağrılı krizleri, hastaneye yatışları, kan transfüzyonu ihtiyacını ve erken ölümleri azaltmaya yardımcı olduğu belirtilen hidroksiüre tedavisini de içerir.

Şimdi ise Senegalli bir ilaç şirketi, Afrika’da üretilen ilk tedavi yöntemini geliştirdi ve milyonlarca hastaya umut ışığı oldu.

Teranga Pharma CEO’su Mouhamadou Sow, şirketinin orak hücreli anemi tedavisinde altın standart olarak kabul edilen hidroksiüre’nin jenerik bir versiyonunu ürettiğini söyledi.

“Afrikalılar aktif bileşene erişemiyor. Dolayısıyla ilk önemli nokta, Teranga Pharma’nın Senegalli ve Afrikalıların bu moleküle erişimini sağlamış olmasıdır,” dedi.

Şirket, jenerik hidroksiüre ilacı Drepaf’ı geliştirmeden önce, bir kişi ithal ilaç temin edemiyorsa veya karşılayamıyorsa, yerel bir çözüm mevcut değildi.

“Doktorlar çoğu zaman hastalığın kök nedenini, yani kırmızı kan hücrelerini ele almak yerine, hastalığın sonuçlarını tedavi etmek zorunda kalıyorlardı,” dedi.

Kasım 2025’te piyasaya sürülen aşı, yetişkinler için 500 mg ve çocuklar için 100 mg dozlarında mevcut olup, amacı “krizi üç kat azaltmaktır”.

Jenerik ilaç, tedavi eksikliğini giderme ve daha pahalı ithal ilaçlara olan bağımlılığı azaltma konusunda umut veriyor.

Sow, Teranga Pharm’ın misyonunu Sahra Altı Afrika ülkelerinin “ilaç sektörünün geleceğini şekillendirmek ve bu alana yön vermek” olarak belirlediğini söylüyor.

“Yaklaşımımız sadece mali hususlara değil, aynı zamanda halk sağlığına da dayanıyor. Çünkü Afrika’nın gelişmesi, Afrika’nın iyi bir sağlığa kavuşması için Afrikalıların kullandığı ilaçların Afrika’da üretilmesi gerekiyor,” diyor.

Ve şimdiden kıta genelindeki birçok ülkeden ilgi görmeye başladı.

Bu girişim 7,1 milyon dolarlık bir fonla destekleniyor ve ithal tedavilere erişimin zorlaştığı bir dönemde hayata geçiriliyor.

Teranga Pharma, üretimini artırmak ve diğer Afrika ülkelerine tedarik sağlamak için Hintli bir teknik ortakla çalışıyor.

Laboratuvar, halihazırda Burkina Faso, Gine ve Fildişi Sahili ile çalıştığını ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Gabon ve Kamerun’dan da talepler aldığını belirtiyor.

Şirket, Afrika’nın ilaç sektöründeki egemenliğini güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak, 2030 yılına kadar Sahra altı Afrika kıtasının tamamındaki talebi karşılamayı hedefliyor.