İSRAİL – TÜRKİYE VE GAZZE GÜNDEMİ: DİPLOMASİ VE GERİLİM ARASINDA

Tarih: 27 Ekim 2025 – Ankara / Kudüs

Gazze Şeridi’ndeki insani kriz ve bölgesel gerilim, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerde yeni bir sınav dönemine girdi. Uluslararası toplumun “kalıcı ateşkes” ve “barış gücü” planı üzerinde tartıştığı bu süreçte, İsrail hükümeti Türkiye’nin olası askeri katılımına sert bir şekilde karşı çıktı.

İsrail’den Açıklama: “Türk Askeri Güce Dahil Olamaz”

Reuters’ın Budapeşte kaynaklı haberine göre, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Gazze’ye gönderilmesi planlanan uluslararası barış gücünde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yer almasına izin verilmeyeceğini açıkladı.

Saar, “Gazze’de görev alacak hiçbir yabancı gücün İsrail güvenliğini tehdit etmesine müsaade etmeyeceğiz. Türkiye, bu misyona dahil olamaz,” ifadelerini kullandı.

İsrail basınında yer alan haberlere göre Tel Aviv yönetimi, Türkiye’yi “tarafsız ülke” kategorisinde değerlendirmediği için bu kararı aldı.

Türkiye’nin Tavrı: “İnsani Yardım ve Ateşkes Önceliğimiz”

Ankara, İsrail’in açıklamalarına doğrudan yanıt vermese de, diplomatik kanallar üzerinden Gazze’deki sivillerin korunması ve kalıcı ateşkesin sağlanması yönündeki çağrılarını yineledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 12 Ekim’de yaptığı açıklamada:

“Gazze’de akan kanın durması ve İsrail’in imzaladığı ateşkes anlaşmasına uyması artık kaçınılmazdır,” dedi.

Türkiye ayrıca Gazze’ye yönelik insani yardımları artırdı. Türk Kızılayı ve AFAD koordinasyonunda, 27 Ekim itibarıyla üçüncü yardım uçağı Mısır’ın El-Ariş Havalimanı’na ulaştı.

Hava Sahası ve Ticarette Sınırlama Kararı

Associated Press’e göre Türkiye, Gazze’deki savaşın yoğunlaştığı dönemde İsrail’e hava sahasını kapatma kararı almıştı. Bu uygulama halen yürürlükte. Ayrıca İsrail’e giden ticari mallara kısıtlamalar getirildi.

Dışişleri kaynakları, bu adımın “insani hukuk ihlallerine tepki olarak” atıldığını belirtti.

Gazze İçin Yeni Barış Planı

ABD ve bazı Avrupa ülkeleri, Gazze’nin yeniden inşası ve güvenliğinin sağlanması amacıyla çok uluslu bir güvenlik gücü oluşturmayı planlıyor. Ancak İsrail’in Türkiye’ye kapıları kapatması, bu planın seyrini zora soktu.

Ankara’nın diplomatik düzeyde Katar ve Mısır üzerinden sürece dolaylı katılım sağlayabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlardan Değerlendirme

Orta Doğu uzmanlarına göre, bu gelişme hem bölgesel dengeleri yeniden şekillendirebilir hem de Türkiye-İsrail ilişkilerinde “soğuk dönem”in yeniden başlamasına neden olabilir.

Uluslararası İlişkiler Analisti Kubilay Muhammet Özdemir şunları söyledi:

 “İsrail’in bu kararı, yalnızca askeri bir reddiye değil, aynı zamanda Türkiye’nin bölgedeki diplomatik nüfuzuna yönelik bir sınamadır. Ankara’nın tepkisi, önümüzdeki dönemde Gazze’deki barış sürecinin çerçevesini belirleyebilir.”

Gazze merkezli kriz, Türkiye ve İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturdu. Türkiye, insani yardımlar ve diplomasi yoluyla bölgedeki etkisini artırmaya çalışırken, İsrail güvenlik ekseninde kendi kontrolünü sürdürme niyetinde.

Bu tablo, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu siyasetinde önümüzdeki haftalarda yeni diplomatik hamlelerin sinyali olarak değerlendiriliyor.