Starmer’ın Ankara Ziyaretinde Tarihi Jet Anlaşması

Türkiye ile Birleşik Krallık arasında uzun süredir müzakere edilen savunma işbirliği, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Ankara ziyareti sırasında resmen imzalandı. Anlaşma kapsamında Türkiye, 20 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağını yaklaşık 8 milyar sterlin (yaklaşık 10,7 milyar dolar) bedelle satın alacak.

Ziyaretin Kritik Anı: Ankara’da İmzalar Atıldı

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 27 Ekim 2025 sabahı Ankara’ya gelerek Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde bir araya geldi. Görüşmede iki ülke arasında savunma, enerji ve ticaret alanlarında yeni iş birliği başlıkları ele alınırken, en dikkat çekici gelişme Eurofighter Typhoon anlaşmasının imzalanması oldu. Reuters, AP ve Euronews gibi uluslararası ajanslar, anlaşmanın Starmer’ın Türkiye ziyaretiyle birlikte resmileştiğini vurguladı. Londra yönetimi, anlaşmayı her iki ülke için stratejik bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

Anlaşmanın Ekonomik ve Askeri Kapsamı

Anlaşma; uçakların yanı sıra bakım, eğitim, yedek parça ve teknik destek hizmetlerini de kapsıyor. İngiltere Savunma Bakanlığı, projenin yaklaşık 20.000 kişiye istihdam sağlayacağını açıkladı. BAE Systems, kendi payına düşen gelir diliminin yaklaşık 6,17 milyar dolar olduğunu belirtti. Teslimatların 2030 yılı civarında başlaması bekleniyor. Bu uçaklar, Türk Hava Kuvvetleri’nin mevcut F-16 filosunu destekleyecek ve yerli KAAN savaş uçağı devreye girene kadar geçici bir hava üstünlüğü köprüsü oluşturacak.

Diplomatik Arka Plan: F-35 Sonrası Yeni Rota

Türkiye’nin ABD tarafından F-35 programından çıkarılmasının ardından, Ankara uzun süredir alternatif tedarik kaynaklarını değerlendiriyordu. Eurofighter Typhoon seçimi, hem Avrupa merkezli savunma üreticileriyle ilişkilerin yeniden güçlendirilmesi hem de Türkiye’nin bağımsız savunma planlaması açısından önemli bir hamle olarak görülüyor. Starmer’ın ziyareti, iki ülke arasında geride kalan yıllarda zaman zaman gerginleşen diplomatik bağları da yeniden canlandırdı. İngiltere tarafı, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu vurgularken, Erdoğan da anlaşmanın karşılıklı güven ve ortak vizyonun bir göstergesi olduğunu söyledi.

Eleştiriler ve Etik Tartışmalar

Birleşik Krallık’taki bazı sivil toplum kuruluşları ve muhalefet milletvekilleri, Türkiye’ye yapılan bu silah satışını insan hakları ve ifade özgürlüğü gerekçeleriyle eleştirdi. Amnesty International, satışın uluslararası insan hakları kriterlerine uygun şekilde denetlenmesi gerektiğini belirtti. Londra hükümeti ise anlaşmanın NATO güvenliği ve bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını savundu.

Uzman Yorumu

Uluslararası ilişkiler analisti Kubilay Muhammet Özdemir’e göre, bu anlaşma Türkiye’nin savunma stratejisinde çok katmanlı bir anlam taşıyor:
“Bu sadece bir silah alımı değil; Türkiye’nin Batı ile ilişkilerinde yeniden denge arayışının göstergesidir. Eurofighter, Türkiye’nin yerli KAAN uçağı devreye girene kadar hem teknolojik hem politik bir köprü görevi görecektir.”