Çin 300 yıllık Beytullah Camii yıkacak!

129

Çin, Doğu Türkistan’ın Gulca şehrinde bulunan tarihî ve bölgenin en büyük camilerinden biri olan Beytullah Camii’ni yıkma kararı aldığı öğrenildi.

Bilgilere göre İşgal güçlerinin mart ayı içerisinde yıkım işlemlerini tamamlamayı hedeflediği aktarılırken yeni sızdırılan görüntü kayıtlarında da Caminin tamamen çevrelendiği görülüyor.

Özgür Asya Radyosu (RFA) Uygur Masası’nın 7 Mart 2026 tarihli haberinde, Gulca’da halk arasında “Medrese Mescit” olarak bilinen 300 yıllık Beytullah Camii’nin Çin yönetimince yıkılacağı doğrulandı.

RFA muhabiri Şöhret Hoşur’un bildirdiğine göre, Doğu Türkistan’ın tarihi Beytullah Camii’nin Mart ay

 içinde yıkılabileceği öğrenildi. Uygur Türklerinden gelen ihbarlar üzerine yapılan uydu telefon görüşmelerinde bazı Çinli yetkililerin, caminin yıkım planına dair bilgiyi dolaylı biçimde doğruladığı ortaya çıktı.

Yetkililer Yıkım Planını İnkar Etmedi

İli Kazak Özerk İli Parti Komitesi Birleşik Cephe Çalışma Dairesi ile yapılan telefon görüşmesinde, Çinli bir yetkili caminin yıkılacağı yönündeki planı açıkça reddetmedi. Yetkili, konu hakkında “Abdurahman” adlı sorumlu bir görevlinin bilgi sahibi olduğunu ifade etti. Ancak söz konusu yetkili telefonlara yanıt vermedi.

Hoşur’un Gulca Şehri Dini İşler İdaresi ile yapılan görüşmede ise bir görevli, Beytullah Camii’nin yıkımına ilişkin bir bildirim bulunup bulunmadığı sorusuna “var” yanıtını verdi.

Şehir polis teşkilatından bir görevli de ellerinde caminin yıkımıyla ilgili bir bildirim bulunduğunu, yıkımın önümüzdeki haftalarda gerçekleşebileceğini söyledi ancak kesin tarih paylaşmadı.

18. Yüzyıldan Kalma Tarihi Miras

Arşiv kayıtlarına göre Beytullah Camii ilk olarak 1760 yılında inşa edildi. Cami 1865 yılında genişletildi, 1981 yılında ise yeniden restore edildi. Son yıllarda Uygur Türkü iş insanlarının katkılarıyla modern mimari unsurlar da eklenen yapı, Gulca halkı tarafından şehrin en değerli tarihi ve kültürel miraslarından biri olarak görülüyor.

Cami, yalnızca mimari özellikleriyle değil, aynı zamanda birçok tarihi şahsiyetin iz bıraktığı bir ibadet ve kültür merkezi olması nedeniyle de önem taşıyor.

Doğu Türkistan Alimler Birliğinden Tepki

İSLAM DÜNYASI VE MÜSLÜMAN ÂLEMİNE ACİL ÇAĞRI

Çin’in Doğu Türkistan’daki Tarihî Beytullah Camii’nin Yıkım Girişimini Şiddetle Kınıyoruz

Bölgede bulunan güvenilir kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Çin yönetimi Doğu Türkistan’ın kuzeyinde, Kazakistan sınırına yakın konumda bulunan Gulca şehrindeki tarihî Beytullah Camii’ni yıkmaya yönelik hazırlıklar yürütmektedir. Ramazan ayında gerçekleştirilmeye çalışılan bu girişim, yalnızca bir ibadet mekânının ortadan kaldırılması değil, aynı zamanda bölgedeki Müslüman toplumun dinî ve kültürel kimliğini silmeye yönelik açık bir müdahale niteliği taşımaktadır.

Edinilen bilgilere göre, yaklaşık iki haftadır Komünist Çin güvenlik güçleri tarafından caminin çevresi tamamen kapatılmış ve yapının yıkımına yönelik hazırlıklar başlatılmıştır. 1773 yılında inşa edilen ve 1981 yılında restore edilen Beytullah Camii, Doğu Türkistan’daki en köklü ve sembolik ibadet mekânlarından biri olup asırlardır bölge halkının dinî hayatında önemli bir yer tutmaktadır.

Ancak 2017 yılından bu yana Komünist Çin yönetimi tarafından Doğu Türkistan’da yürütülen politikalar kapsamında binlerce cami ve mescidin kapatıldığı, çok sayıda tarihî ibadet mekânının yıkıldığı veya farklı amaçlarla kullanılmaya başlandığı yönünde çok sayıda dijital görüntü, uluslararası rapor ve araştırma yayımlanmıştır.

Komünist Çin Rejimi 2017 yılından beri Doğu Türkistan’daki Müslümanların dini ibadetlerini tamamen yasaklamış, dinî ve kültürel mirasa yönelik ne varsa tamamen imha etmeye ve Müslümanları İslam inancından vazgeçtirmeye ve İslam’ı hayatından tamamen silmeye çalışmaktadır. “Beytullah Camii’ni yıkmaya hazırlanması Çin’in soykırımcı politikasının bir başka örneğidir.

Çin yönetimi tarafından Doğu Türkistan’daki tarihî ve dinî mirasın hedef alınması, yalnızca bir inanç topluluğunu değil, İslam dininin ve tüm insanlığın ortak kültürel mirasını da tehdit etmektedir. Beytullah Camii’nin yıkımına yönelik bu hazırlıklar kabul edilemezdir, bu açıkça İslam’a saldırı ve Müslümanların onurunu sınamaya yönelik bir girişim ve uluslararası hukuk ile temel insan hakları ilkelerine açıkça aykırıdır.

Doğu Türkistan Alimler Birliği olarak;

• Beytullah Camii’nin yıkımına yönelik tüm hazırlıkların derhâl durdurulmasını,

• Doğu Türkistan’daki tarihî ve dinî yapıların korunmasını,

• Bölgedeki dinî özgürlüklerin ve kültürel hakların güvence altına alınmasını,

• Bölgedeki gelişmelerin bağımsız uluslararası gözlemciler tarafından incelenmesini

• Müslüman ülkelerin liderleri, Müslüman teşkilatlar ve Müslüman din adamlarının inisiyatif almalarını talep ediyoruz.

Başta Müslüman ülkelerin liderleri olmak üzere uluslararası kuruluşları; özellikle İslam İşbirliği Teşkilatı, Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı ve Dünya Müslüman Âlimler Birliği’ni bu gelişmeler karşısında sessiz kalmamaya, tarihî Beytullah Camii’nin korunması ve Doğu Türkistan’daki dinî özgürlüklerin güvence altına alınması için acil ve somut adımlar atmaya çağırıyoruz.

Doğu Türkistan, bin yılı aşkın bir süredir Müslüman kimliğiyle varlık gösteren, İslam medeniyetine ve Türk-İslam dünyasına önemli katkılar sunmuş köklü bir coğrafyadır. Bu topraklarda yetişen âlimler, inşa edilen ibadet mekânları ve bırakılan kültürel miras, bölgenin İslam tarihindeki müstesna yerini açıkça ortaya koymaktadır. Ancak günümüzde Doğu Türkistan halkı, temel insan hakları kapsamında değerlendirilen ve İslam’da kutsal olarak nitelendirilen can, mal, din, akıl ve neslin korunması gibi temel hakları ciddi biçimde tehdit altında ve kendi dinî, kültürel ve toplumsal varlığını koruyabilecek imkân ve şartlardan büyük ölçüde mahrum bırakılmış durumdadır. Çin’in Müslüman Doğu Türkistan halkına ve onun değerlerine yönelik sistematik biçimde hedef alınmasına karşı İslami şuur ve din kardeşlik bilinci taşıyan tüm Müslümanları daha güçlü, daha bilinçli ve kararlı bir tutum sergilemesi artık ahlaki bir zorunluluk hâline gelmiştir.

Doğu Türkistan Maarif Ve Dayanışma Derneğinden Tepki

Doğu Türkistan Maarif ve dayanışma derneği Başkanı Musacan Er “İslam ve inanç özgürlüğü düşmanı olan Çinli komünist yönetim, Doğu Türkistan’ın Gulca şehrinde bulunan tarihi Beytullah Camii’ni Ramazan ayında yıkılma tehlikesi ile karşı karşıya kaldi. Bu acı olay; bölgede daha önce yıkılan 22 bin camiden geriye kalan ve sadece ‘göstermelik’ olarak ayakta tutulan az sayıdaki ibadethanenin de artık tamamen ortadan kaldırılmaya başlandığının açık bir kanıtıdır.”

Biz Uygur Türkleri olarak Çinin bu yaptıklarını kınıyoruz. Lanetliyoruz . Çinin dini özgürlüklere ve dini Mukaddesleri tahrip eden zalim Xi Jinping ve Çin komünist yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunmak istiyoruz. İslam işbirliği teşkilatını, BM , Türk Dünyasını teşkilatını harekete geçmeye çağırıyoruz.

Yıkım tehdidi altındaki Beytullah Camii, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda bölgenin en değerli kültürel miraslarından biri. İlk olarak 1760 yılında inşa edilen yapı, 1865’te genişletilmiş ve 1981’de kapsamlı bir restorasyondan geçmişti. Son yıllarda Uygur iş insanlarının ve yerel halkın destekleriyle modern mimari unsurlarla da güçlendirilen cami, birçok tarihi şahsiyetin iz bıraktığı köklü bir kültür merkezi konumunda.

Biz Doğu Türkistan maarif ve dayanışma derneği olarak ; Çin’in bu sistematik zulmünü şiddetle kınıyor ve lanetliyoruz. Dini özgürlükleri ayaklar altına alan, kutsallarımızı tahrip eden zalim Xi Jinping ve Çin komünist yönetimi hakkında uluslararası kamuoyu önünde suç duyurusunda bulunuyoruz. İslam İşbirliği Teşkilatı’nı, Birleşmiş Milletler’i ve Türk Devletleri Teşkilatı’nı bu soykırıma dur demek üzere derhal harekete geçmeye çağırıyoruz.” açıklamasını yaptı.

Dünya Uygur Kurultayından Tepki

Dünya Uygur Kurultayı Başkanı Turguncan Alavudun, konuya ilişkin yaptığı açıklamada Çin yönetiminin Uygur kültürünü kökünden ortadan kaldırmaya yönelik politikalar izlediğini savundu.
Alavudun, söz konusu girişimi “kültürel yıkım ve İslam karşıtlığı” olarak nitelendirerek uluslararası toplumu ve özellikle İslam dünyasını bu tür gelişmelere karşı sessiz kalmamaya çağırdı.

Dışişleri Bakanlığımıza Çağrı

Ayrıca Boykot Dedektifi Uygulamasının sahibi ve aktivist Erdem Özveren Türkiye Dışişleri Bakanlığına açık çağırıda bulunarak Şunları paylaştı;

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞIMIZA ÇAĞRI

Çin, Doğu Türkistan’ın Gulca şehrinde bulunan tarihî ve bölgenin en büyük camilerinden biri olan Beytullah Camii’ni yıkmaya hazırlanmaktadır. İşgal güçleri camiyi tamamen çevreleyerek yıkım için hazırlıklarını sürdürmektedir.

Çin yönetimi, Doğu Türkistan’daki yaklaşık 30 bin caminin 16 binden fazlasını yıkmış; ayakta kalan camilerin büyük bölümünü ise Doğu Türkistanlı Müslümanlara tamamen kapatmıştır. Camilerin bir kısmı kapalı tutulurken, bir kısmı da meyhane, gece eğlence mekânı, müzik ve dans merkezlerine dönüştürülmüştür.

Beytullah Camii, 1773 yılında inşa edilmiş, 1865 yılında genişletilmiş ve 1981 yılında restore edilmiştir. Asırlardır ibadete hizmet eden bu tarihî mabedin yıkılması, Doğu Türkistan’daki dinî ve kültürel mirasa yönelik saldırıların yeni ve acı bir örneğidir.

Doğu Türkistan’da sistematik baskı ve asimilasyon politikalarını sürdüren Çin yönetiminin; İslam dinine, camilere, inanç ve ibadet özgürlüğüne karşı yürüttüğü bu saldırgan politikanın durdurulması için başta İslam İşbirliği Teşkilatı, Birleşmiş Milletler, Dünya Müslüman Âlimler Birliği, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı ve tüm Müslüman ülkeleri acilen sorumluluk almaya ve somut adımlar atmaya davet ediyorum.

Doğu Türkistan’daki dinî ve kültürel mirasın korunması, ibadet özgürlüğünün sağlanması ve tarihî eserlerin yok edilmesine son verilmesi için uluslararası toplumun sessiz kalmaması gerekmektedir.

KAYNAK: Muhammed Ali ATAYURT-Istiqlal Haber

https://turkistanpress.com/page/cin-300-yillik-beytullah-camii-yikacak-/7610