Kenya, yenilenebilir enerji için uzun vadeli güç hedefini üç katına çıkardı.

Artan enerji talebi ve sanayileşmeyi destekleme ihtiyacı karşısında Kenya, yenilenebilir enerji kapasitesini genişletmeye yönelik uzun vadeli hedefini üç katına çıkardı.

Plan, mevcut yaklaşık 1.500 megavat olan elektrik üretim kapasitesini 5.500 megavata çıkarmayı öngörüyor.

Bu, 2.000 MW’lık nükleer enerjinin yanı sıra 700 MW’lık hidroelektrik santrali ve yeni jeotermal projeleri içerecektir.

Bu adım, Kenya’nın yenilenebilir enerji alanında küresel lider konumunu daha da güçlendirecek; zira Kenya halihazırda elektriğinin yüzde 93’ünü yenilenebilir kaynaklardan üretiyor.

Ancak uzmanlar, hükümetin fiyatları dengelemek için sınırlı doğrudan sübvansiyon sağladığı göz önüne alındığında, bu adımın tüketiciler için daha uygun fiyatlı elektrik anlamına gelmeyebileceğini söylüyor.

Bunun, yetkililerin enerji sözleşmelerini, elektrik şebekelerini, finansmanı ve fiyatlandırmayı yeniden düzenlemesini gerektireceğini söylüyorlar.

Yenilenebilir enerji üretim maliyetleri büyük ölçüde rekabetçi olsa da, finansman maliyetleri, iletim ve dağıtım kayıpları, vergiler ve döviz hareketlerinin yükü nihayetinde tüketicilere düşmektedir.

Milletvekilleri hükümeti elektrik fiyatlarını düşürmeye zorluyor. Temmuz ayında parlamento, Enerji Bakanı Opiyo Wandayi’ye büyük elektrik üreticileriyle elektrik tedarik anlaşmalarını yeniden müzakere etme politikası geliştirmesi talimatını verdi.

Yetkililer, toptan satış fiyatlarındaki düşüşün Kenya Power’ın mali durumuna zarar vermeden tüketici fiyatlarını düşürmesi için daha fazla alan yaratabileceğini söyledi.

Enerji uzmanları, Kenya’nın yeni üretim kapasitesi oluşturmaya odaklanmak yerine elektriği daha ucuz hale getirmeye odaklanması gerektiğini söylüyor.

Kar amacı gütmeyen FSD Kenya kuruluşunun iklim finansmanı sorumlusu Mugwe Manga, “Bu bilmecenin cevabı göründüğü kadar basit değil,” dedi.

“Enerjinin nihai maliyetini belirleyen faktörleri anlamak için tüm enerji sistemine bütünsel bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekir,” dedi.

Manga’ya göre, elektrik maliyetlerini yüksek tutan en büyük verimsizliklerden biri dağıtım şebekesinin kendisinde yatıyor.

Teknik arızalar ve yasa dışı bağlantılar nedeniyle elektrik kaybının yüzde 20’den fazla olduğunu, bu oranın küresel ortalama olan yüzde 8 ila 10’a kıyasla daha yüksek olduğunu belirtti.

“Bu, verimliliği artırmak ve bu verimlilik artışını düşük tarifeler yoluyla nihai tüketicilere aktarmak için harika ve kolay bir fırsat sunuyor.”

Yüksek finansman maliyetleri de bir başka sorun.

Afrika genelindeki yenilenebilir enerji geliştiricileri, yatırımcıların bu projeleri daha büyük risk taşıyan projeler olarak algılamaları nedeniyle, daha zengin ekonomilerdeki muadillerine göre önemli ölçüde daha yüksek faiz oranlarıyla borçlanıyorlar. Bu ek borçlanma maliyetleri nihayetinde tüketicilere yansıtılıyor.

Kenya’nın elektrik satın alma anlaşmaları da yeniden inceleme altına alındı.

Bağımsız enerji üreticileri, 1990’ların sonlarında elektrik üretiminin serbestleştirilmesinin ardından imzalanan uzun vadeli sözleşmeler kapsamında toplam kapasitenin yaklaşık yüzde 40’ını karşılıyor.

Bazı sözleşmelerde, sözleşmede belirtilen elektriğin tamamı tüketilmediğinde bile Kenya’nın kararlaştırılan ödemeleri yapmasını gerektiren “al ya da öde” maddeleri yer almaktadır.

Eleştirmenler bu tür düzenlemelerin tüketicileri fazla elektrik için ödeme yapmaya zorladığını savunurken, Manga bu tür garantilerin sermaye yoğun projeler için finansman sağlamak amacıyla gerekli olduğunu söyledi.

CrossBoundary Energy’nin kıdemli düzenleme yöneticisi Albert Nganga, “Kenya’nın yenilenebilir kaynak tabanı büyük bir avantaj, ancak elektrik fiyatları sadece elektrik üretim maliyetine değil, tüm sisteme göre belirleniyor” dedi.

“Ayrıca, gücün nasıl sözleşmeye bağlandığını, iletildiğini, dağıtıldığını ve geri kazanıldığını da yansıtırlar.”

Yakın zamanda önerilen açık erişimli elektrik piyasası reformlarının, büyük tüketicilerin elektriği doğrudan enerji üreticilerinden satın almasına olanak tanıyarak rekabeti artırabileceğini söyledi.