BRICS liderleri Orta Doğu’daki savaştan duydukları endişeyi dile getirerek itidal çağrısında bulundu.

5

Gelişmekte olan ekonomilerden oluşan BRICS grubu, Cumartesi günü Yeni Delhi’de bir araya gelerek Batı’nın egemenliğinde olduğu düşünülen küresel meselelerdeki konumlarını güçlendirmek amacıyla yaptığı toplantıda, Orta Doğu’daki artan gerilimlerden duydukları endişeyi dile getirdi ve Birleşmiş Milletler tarafından yetkilendirilmemiş yaptırımların kullanılmasını kınadı.

Hindistan, Rusya, Çin ve diğer BRICS ülkelerinin liderleri, yükselen ekonomiler grubunun kuruluşunun yirminci yıl dönümünü kutlamak amacıyla çıkarılan hatıra posta pullarını sergilediler.

Bu yılki zirveye Hindistan ev sahipliği yapıyor ve zirvenin teması “Dayanıklılık, İnovasyon, İşbirliği ve Sürdürülebilirlik İçin İnşa Etmek” olarak belirlendi.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, toplantıda yaptığı konuşmada, “Bugünkü toplantımız çok verimli ve yaratıcıydı. Görüşlerimizin çeşitliliğinin yanı sıra, BRICS iş birliğine olan ortak bağlılığımız da açıkça ortaya çıktı. Bugünkü tartışmadan anlaşıldığı üzere, dünyayı değiştirmek eski kurumlarla mümkün değil.” dedi.

BRICS, Batı güçlerinin egemen olduğu kurumlarda daha fazla etki arayan gelişmekte olan ekonomiler için bir forum olarak kurulmuştur.

Orta Doğu savaşı

Liderler ortak bir bildiriyle Orta Doğu’daki gerginliğin tırmanmasından duydukları endişeyi dile getirdiler ve sükunet ile azami itidal çağrısında bulundular.

Blokun dışişleri bakanları Mayıs ayında Yeni Delhi’de bir araya geldiklerinde ortak bir bildiri üzerinde anlaşmaya varamamışlardı; üye ülkeler İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, Şubat ayı sonlarında ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş konusunda bölünmüş durumdaydı.

Ancak Hindistan’ın yoğun diplomatik çabalarının ardından Cumartesi günü bir açıklama yayınlandı.

Açıklamada ayrıca sivil altyapıya ve nükleer tesislere yönelik saldırılar kınandı.

Açıklamada, “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) tam güvencesi altında bulunan sivil altyapıya ve barışçıl nükleer tesislere yönelik kasıtlı saldırılar konusunda ciddi endişelerimizi dile getiriyoruz. Bu saldırılar uluslararası hukuku ve IAEA’nın ilgili kararlarını ihlal etmektedir” denildi.

“İnsanları ve çevreyi zarardan korumak için, silahlı çatışmalar da dahil olmak üzere, nükleer güvenlik önlemleri her zaman korunmalıdır.”

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, devlet haber ajansı Xinhua’ya göre, Orta Doğu savaşının “uluslararası toplumun ortak çıkarlarına hizmet etmediğini” söyledi.

Zirvede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan da bulunuyor.

Ortak açıklamada, “Mevcut küresel kutuplaşma ve güvensizlik ortamını not ediyor ve uluslararası barış ve güvenliği güçlendirmek için küresel eylemi teşvik ediyoruz” denildi.

Açıklamada ayrıca, “Küresel ticaretin, tedarik zincirlerinin ve enerjinin sorunsuz akışını, geçerli uluslararası hukuka uygun olarak sürdürmek için birlikte çalışmanın gerekliliğini vurguluyoruz” denildi.

Egemenlik

Pekin’in devlet medyasına göre, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, BRICS üyesi ülkeleri egemenlik ihlallerine karşı çıkmaya ve korumacılığı reddetmeye çağırdı.

Devlet haber ajansı Xinhua’ya göre Xi, toplantıda BRICS’in “diğer ülkelerin egemenliğinin ihlaline ve iç işlerine müdahaleye karşı çıkması ve sıcak noktaların çözümüne yapıcı bir şekilde katılması” gerektiğini söyledi.

Xi, “Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki durum gelişmeye devam ederken, oradaki savaş bölge genelindeki insanlara ciddi kayıplara neden oldu” dedi.

Xinhua haber ajansının bildirdiğine göre, konuşmasında ülkeleri “Birleşmiş Milletler’in otoritesini savunmaya” da çağırdı.

Çin Devlet Başkanı ticaret konusunda ülkeleri “her türlü korumacılığı reddetmeye” ve “Dünya Ticaret Örgütü’nün merkezde olduğu çok taraflı ticaret sistemini desteklemeye” çağırdı.

Bu açıklamalar, Xi’nin Pekin’in önemli bir ticaret rakibi olan Washington’a yapması beklenen ziyaretten iki haftadan kısa bir süre önce geldi.

BRICS üyesi ülkeler, ticari bağları güçlendirmek için teknolojiden faydalanmayı hedefliyor.

BRICS iş forumu, Hindistan’ın grubun yıllık zirvesine ev sahipliği yapmasından bir gün önce, Cuma günü Yeni Delhi’de başladı.

Forumun odak noktası, işletmeler arasında önemli bir bağlantı noktası olarak ortaya çıkan dijital teknolojiyle birlikte, daha bağlantılı ve dayanıklı ticaret ağları oluşturmaktı.

Mtho Xulu, Güney Afrika Ticaret ve Sanayi Odası’nın başkanıdır:

“BRICS’i güçlendirmek için teknolojiye çözümlerden biri olarak bakıyoruz, çünkü dijital bir platforma sahip olduğunuzda, farklı vatandaşların, işletmelerin ve ülkelerin birbirleriyle iletişim kurması, iş fırsatlarını ortaya koyması daha kolay hale geliyor. Ve elbette, dijital uçurum ve benzeri konularda zorluklar olacaktır. Ancak bu aynı zamanda dijital altyapı yatırımı için de bir fırsat yaratıyor.”

Liderler zirvesi

Cumartesi günü liderlerin ekonomik işbirliği, enerji, gıda güvenliği, teknoloji, tedarik zincirleri ve küresel kurumlara yönelik reformları görüşmesi bekleniyor. ABD dolarına olan bağımlılığın azaltılması da öncelikli konular arasında yer alacak; üyeler ticaret ve ödemelerde kendi para birimlerinin daha fazla kullanılmasını teşvik edecek ve Batı egemenliğindeki finans kurumlarına alternatifler arayacaklar.

Çin ve Rusya, BRICS’i Batı’nın, özellikle de Amerika Birleşik Devletleri’nin hegemonyasını azaltmanın ve gelişmekte olan ekonomiler arasında işbirliğini güçlendirmenin bir yolu olarak görüyor.

BRICS, yirmi yıl önce kurulduğundan bu yana Mısır ve Güney Afrika da dahil olmak üzere 11 tam üye ülke ve 10 ortak ülkeye genişledi.

Bu grup, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını ve küresel ekonomik üretimin önemli bir bölümünü temsil etmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin küresel kurumlarda daha fazla temsil edilmesi yönünde giderek daha fazla çağrıda bulunmaktadır.