Ekonomi Türkistan (Orta Asya), Körfez ülkeleriyle ticarette hızlı bir büyüme yaşıyor. Yazar: Zirvem Gazetesi Kasım 20, 2026 Yazar: Zirvem Gazetesi Kasım 20, 2026 0 Yorumlar 2 Dakika Oku Paylaş 0FacebookTwitterPinterestTumblrVKWhatsappEmail 54 Ancak bu hızla artan ivmenin uzun sürmesi beklenmiyor. Avrasya Kalkınma Bankası tarafından yayınlanan bir rapora göre, Orta Asya ile Körfez ülkeleri arasındaki ticaret 2020-2025 yılları arasında neredeyse dört katına çıkmış olsa da, bölgenin toplam ticaret hacminin yalnızca küçük bir yüzdesini oluşturmaktadır. Aynı dönemde, Körfez ülkelerinin Orta Asya’ya yaptığı yatırımlar üç katına çıkmıştır . EDB’nin analitik raporu, ticaret dengesinin büyük ölçüde Körfez ülkeleri lehine olduğunu, tarım ürünleri, taşıtlar, makineler, ekipmanlar, ilaçlar, değerli metaller ve elektronik ürünlerin ithalat ve ihracatın büyük bölümünü oluşturduğunu gösteriyor. Genel ciro 2025’te 3,9 milyar dolara ulaşırken, bu rakam 2020’de 1 milyar dolardı. Bu artış, Orta Asya’nın küresel ticaretteki payını neredeyse hiç etkilemedi ve 2025’te %1,7’lik bir paya sahip oldu; bu da 2020’ye göre sadece bir puanlık bir artış anlamına geliyor. Körfez ülkelerinin Orta Asya genelindeki toplam yatırımı, 2026 yılının ilk yarısının sonu itibarıyla 31,1 milyar doları aştı. Enerji üretimi, Körfez’in toplam yatırımının üçte birinden biraz fazlasını oluşturarak en hızlı büyüyen yatırım sektörü konumunda. Yüksek ulaşım maliyetleri nedeniyle ticaretin genişleme hızının önümüzdeki beş yıl içinde yavaşlaması bekleniyor. Raporda, “Orta Asya’da deniz limanlarına doğrudan erişimin olmaması ve karmaşık çok modlu nakliye rotalarının kullanılmasının gerekliliği, ulaşım maliyetlerinin artmasına ve transit sürelerinin uzamasına neden olmaktadır” deniliyor. “Ek engeller arasında yüksek kaliteli lojistik ve depolama altyapısının yetersiz gelişmesi, ticaret finansmanına sınırlı erişim ve standartların karşılıklı tanınmasına yönelik mekanizmalardaki eksiklikler yer almaktadır.” EDB’ye göre Özbekistan ve Türkmenistan, Körfez ülkeleriyle ticarette önde gelen Orta Asya ülkeleridir. Özbekistan’ın Orta Asya ticaret hacmindeki payı 2025 yılında %45 veya 860 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatın büyük çoğunluğunu altın, mineraller ve tarım ürünleri oluşturdu. Ülke, 2025 yılı itibarıyla Körfez ülkeleriyle hafif bir ticaret açığı verdi ve ithalat değeri 890 milyon dolar olarak gerçekleşti. Türkmenistan’ın Körfez ülkeleriyle 2025 yılındaki ticaret hacmi 1,6 milyar dolar olarak gerçekleşti, ancak banka ithalat ve ihracat toplamlarının ayrıntılı dökümünü vermedi. Rapora göre, Türkmenistan’ın ihracatının büyük bölümünü enerji ürünleri, kimyasallar ve “tarım-sanayi ürünleri” oluşturuyordu. İthalat ise ağırlıklı olarak makine ve sanayi ekipmanlarının yanı sıra taşıtlardan oluşuyordu. 2025 yılında Kazakistan’ın Körfez ülkeleriyle ticaret hacmi 300 milyon dolar, Kırgızistan’ınki 185 milyon dolar ve Tacikistan’ınki ise 107 milyon dolar olarak gerçekleşti. Kırgızistan, özellikle cep telefonları olmak üzere elektronik ürünlerin yeniden ihracatı sayesinde son dokuz yılda ticaret hacminde neredeyse dokuz kat artış kaydetti. Türkmenistan, 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla toplam 14,1 milyar dolar ile Körfez ülkelerinden gelen doğrudan yabancı yatırımların en büyük alıcısı konumunda. Özbekistan 11,3 milyar dolar, Kazakistan ise 5,3 milyar dolar doğrudan yabancı yatırım çekti. Geri kalan yatırım ise Kırgızistan’a gitti. Birleşik Arap Emirlikleri, Orta Asya’nın hem önde gelen ticaret ortağı hem de yatırımcısı olup, Körfez ülkelerinin ticaretinin %94’ünü ve doğrudan yabancı yatırımlarının yaklaşık üçte ikisini oluşturmaktadır. Suudi Arabistan’ın doğrudan yabancı yatırımları 2026 yılının ilk yarısı itibarıyla 6,5 milyar dolar, Katar’ınki ise 3,1 milyar dolar seviyesindedir. Körfez’deki toplam yatırımın neredeyse yarısı emtia sektöründedir. Körfez ÜlkelerOrta AsyaTicaretTürkistan Paylaş 0 FacebookTwitterPinterestTumblrVKWhatsappEmail Zirvem Gazetesi Önceki Haberler Altın fiyatlarındaki düşüş yatırımcıların kafasını karıştırdı… Peki, güvenli liman olma özelliğini mi kaybediyor? next post TÜRKLERİN ANADOLU’YA GÖÇLERİ Ayrıca Bu Haberlerede Bakabilirsiniz Afrika’daki savaşların arkasındaki maden rekabeti: Yeraltı zenginliği kimin cebine giriyor? Kasım 21, 2026 Altın fiyatlarındaki düşüş yatırımcıların kafasını karıştırdı… Peki, güvenli liman olma özelliğini mi kaybediyor? Kasım 20, 2026 Altın fiyatları bir yıldan uzun sürenin en düşük seviyesine geriledi, bu da Afrikalı... Kasım 19, 2026 Husilerin savaş ekonomisi: Yemen’de ticaret, bankacılık ve gelir ağları nasıl kontrol ediliyor? Kasım 19, 2026 Umman, İran’la olan çatışmaya rağmen Özbekistan’daki yatırımlarını genişletiyor. Kasım 18, 2026 Çin, Türkistan (Orta Asya)’da bir başka önemli enerji sözleşmesini daha imzaladı. Kasım 18, 2026